Dự lễ có các đồng chí: Nguyễn Hữu Oanh, nguyên Phó Chủ tịch UBND tỉnh Hải Dương, nguyên Phó trưởng Ban Tôn giáo Chính Phủ; PGS TS, Thầy thuốc Nhân dân Đậu Xuân Cảnh, Chủ tịch Hội Đông y Việt Nam; GS TS, Thầy thuốc Nhân dân Trương Việt Bình, Chủ tịch Hội Nam y Việt Nam cùng lãnh đạo các viện: Đông y, Nam y, Nghiên cứu phát triển y dược cổ truyền, Trường cao đẳng Y dược Tuệ Tĩnh Hà Nội; Hội Đông y các tỉnh, thành phố: Ninh Bình, Bắc Ninh, Hà Nội và Hải Phòng; lãnh đạo các bệnh viện phía Tây thành phố Hải Phòng; Hòa thượng Thích Thanh Vân, Ủy viên trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam, Phó trưởng Ban thường trực Ban trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam thành phố Hải Phòng; Vũ Đình Tiến, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hải phòng cùng lãnh đạo các phòng quản lý Nhà nước, các đơn vi sự nghiệp thuộc Sở; Nguyễn Văn Mạnh, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Cẩm Giang cùng thường trực Đảng ủy, lãnh đạo HĐND, UBND xã; lãnh đạo các xã, phường: Mao Điền, Cẩm Giàng, Tuệ Tĩnh, Việt Hòa, Tứ Minh cùng đông đảo tăng ni phật tử, Nhân dân và du khách thập phương.

Đồng chí Lê Duy Mạnh, Phó trưởng Ban Quản lý di tích Côn Sơn – Kiếp Bạc, Trưởng Ban tổ chức Lễ hội chùa Giám năm 2026 phát biểu khai hội.

Cẩm Giang – vùng đất cổ linh thiêng của xứ Đông, từ lâu đã nổi tiếng với hệ thống di sản văn hóa phong phú, đặc sắc. Nổi bật trong đó là chùa Giám (tên chữ Nghiêm Quang Tự) – một trung tâm tôn giáo, văn hóa tiêu biểu, nơi hội tụ nhiều giá trị lịch sử, kiến trúc và tâm linh đặc sắc.

Đại biểu và Nhân dân dự lễ khai hội.

Theo sử liệu, chùa Giám được khởi dựng từ thời Lý (thế kỷ XII) bên bờ sông Thái Bình. Đến thời Hậu Lê (thế kỷ XVII), chùa được tu bổ, mở rộng với quy mô lớn, mang đậm dấu ấn kiến trúc truyền thống. Trải qua biến thiên của lịch sử và tác động của tự nhiên, năm 1971, chùa được di dời về vị trí hiện nay thuộc thôn 2, xã Cẩm Giang. Năm 2024, chùa tiếp tục được trùng tu, tôn tạo quy mô lớn với kiến trúc kiểu “nội công ngoại quốc”, gồm các hạng mục như: Tam quan, Phật điện, Cửu Phẩm Liên Hoa, Hậu đường cùng hệ thống hành lang tả – hữu.

Đồng chí Vũ Đình Tiến, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch khởi trống khai hội.

Không chỉ mang giá trị kiến trúc, chùa Giám còn lưu giữ nhiều cổ vật quý như: tượng thờ, hệ thống văn bia niên đại từ thế kỷ XVII – XIX, hoành phi, câu đối cổ… Đặc biệt, Tòa Cửu Phẩm Liên Hoa – công trình nghệ thuật Phật giáo độc đáo có niên đại thế kỷ XVII – được đánh giá là kiệt tác kiến trúc dân gian, minh chứng cho trình độ tạo tác tinh xảo của cha ông. Năm 2015, công trình này đã được công nhận là Bảo vật Quốc gia.

Đại biểu cùng Ban tổ chức Lễ hội dâng hương.

Với những giá trị đặc biệt về lịch sử và văn hóa, năm 2017, chùa Giám cùng với đền Xưa và đền Bia được xếp hạng là di tích quốc gia đặc biệt. Không chỉ là điểm đến tâm linh, nơi đây còn gắn liền với cuộc đời và sự nghiệp của Đại danh y, Thiền sư Tuệ Tĩnh – ông Tổ của nền y học cổ truyền Việt Nam.

Nhân dân và du khách thập phương dâng hương.

Đại danh y, Thiền sư Tuệ Tĩnh, tên thật là Nguyễn Bá Tĩnh, biệt danh Hồng Nghĩa, pháp hiệu Tuệ Tĩnh. Ông sinh ra trong một gia đình nghèo tại làng Nghĩa Phú, phủ Thượng Hồng, nay là thôn Nghĩa Phú, xã Tuệ Tĩnh, thành phố Hải Phòng. Lên 6 tuổi ông đã mồ côi cha mẹ và được nuôi dưỡng, học hành tại chùa Giám, từ đó nuôi dưỡng chí hướng cứu nhân độ thế. Dù đỗ đạt cao, ông không ra làm quan mà chọn con đường tu hành, dốc tâm nghiên cứu y học dân tộc. Với phương châm “Nam dược trị Nam nhân”, ông đã dành cả đời sưu tầm, nghiên cứu các loại dược liệu bản địa, xây dựng nền tảng vững chắc cho y học cổ truyền Việt Nam.

Màn trống hội do Nhà hát chèo Xứ Đông thể hiện.

Trong suốt cuộc đời hành đạo, Tuệ Tĩnh không chỉ chữa bệnh cứu người mà còn tổ chức các cơ sở y tế tại chùa, vận động tăng ni, phật tử trồng và sử dụng thuốc Nam. Ông để lại nhiều công trình y học có giá trị như: “Hồng Nghĩa giác tự y thư” và “Nam dược thần hiệu”, trở thành di sản quý báu của dân tộc. Với tài năng và y đức, ông được cử đi sứ sang Trung Quốc, được phong danh hiệu Đại y Thiền sư và mất tại đất khách. Ngày viên tịch của ông đã trở thành dịp để Nhân dân tổ chức lễ hội tưởng niệm hằng năm tại chùa Giám.

Tiết mục văn nghệ chào mừng.

Phát huy giá trị di sản, từ ngày 01/7/2025, di tích quốc gia đặc biệt chùa Giám được bàn giao về Ban Quản lý di tích Côn Sơn – Kiếp Bạc quản lý. Việc này góp phần nâng cao hiệu quả bảo tồn, đồng thời tăng cường liên kết với các di tích tiêu biểu khác, hướng tới phát triển du lịch văn hóa bền vững.

Thi đấu bóng chuyền hơi nam tranh cúp chùa Giám lần thứ I.

Năm nay, Lễ hội truyền thống chùa Giám được tổ chức trang trọng, nhằm tưởng niệm 626 năm Ngày viên tịch của Đại danh y, Thiền sư Tuệ Tĩnh, đồng thời đáp ứng nhu cầu sinh hoạt tín ngưỡng, văn hóa tâm linh của Nhân dân và du khách thập phương. Lễ hội không chỉ là dịp tri ân một danh nhân kiệt xuất mà còn góp phần quảng bá những giá trị tiêu biểu của di sản, đặc biệt là tư tưởng y học mang đậm tính nhân văn và bản sắc dân tộc.

Đây cũng là hoạt động ý nghĩa trong lộ trình xây dựng hồ sơ đề nghị UNESCO vinh danh Đại danh y, Thiền sư Tuệ Tĩnh là Danh nhân văn hóa thế giới vào năm 2030, qua đó khẳng định vị thế của nền y học cổ truyền Việt Nam trên trường quốc tế.

Với sự quan tâm của các cấp, ngành, sự phối hợp chặt chẽ của chính quyền địa phương và Giáo hội Phật giáo, cùng sự đồng lòng của Nhân dân, chùa Giám đang từng bước phát huy giá trị, trở thành điểm đến văn hóa – tâm linh tiêu biểu, góp phần làm giàu thêm bản sắc văn hóa của thành phố Hải Phòng.

Đông đảo Nhân dân và du khách thập phương dự lễ khai hội.

Lễ hội truyền thống Chùa Giám năm 2026 diễn ra từ ngày 01-03/4 (tức 14 - 16/2 Âm lịch), nằm trong chuỗi lễ hội chùa Giám - đền Xưa - Văn miếu Mao Điền. Lễ hội bao gồm các nghi lễ truyền thống như: lễ cáo yết, lễ rước nước, lễ mộc dục, lễ tế khai hội, hội hoa đăng, lễ tế tạ…, cùng nhiều hoạt động văn hóa, thể thao phong phú.