Dự lễ có các đồng chí: Nguyễn Hữu Oanh, nguyên Phó Chủ tịch UBND tỉnh Hải Dương, nguyên Phó trưởng Ban Tôn giáo Chính Phủ cùng các đồng chí nguyên lãnh đạo huyện Cẩm Giàng; Vũ Đình Tiến, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch cùng lãnh đạo các phòng quản lý Nhà nước, các đơn vị sự nghiệp thuộc Sở; Nguyễn Thị Thùy Liên, Trưởng Ban quản lý di tích Côn Sơn – Kiếp Bạc cùng lãnh đạo, cán bộ, viên chức, người lao động ban; lãnh đạo các trường đại học, cao đẳng, THPT phía Tây thành phố Hải Phòng; lãnh đạo các xã, phường: Cẩm Giàng, Cẩm Giang, Tuệ Tĩnh, Tứ Minh, Việt Hòa; Đoàn Đình Tuyến, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã cùng Thường trực Đảng ủy, lãnh đạo HĐND, UBND, Ủy ban MTTQ Việt Nam xã, CCVC, lực lượng vũ trang, các thầy cô giáo và các em học sinh trên địa bàn xã; cùng dự còn có đông đảo Nhân dân và du khách thập phương.
Ông Lê Duy Mạnh, Phó trưởng Ban quản lý di tích Côn Sơn – Kiếp Bạc, Trưởng Ban tổ chức Lễ hội Văn miếu Mao Điền năm 2026 phát biểu khai hội.
Trong diễn văn khai hội, Phó trưởng Ban quản lý di tích Côn Sơn – Kiếp Bạc, Trưởng Ban tổ chức Lễ hội Văn miếu Mao Điền năm 2026 Lê Duy Mạnh cho biết, nằm trên địa bàn xã Mao Điền, thành phố Hải Phòng, Văn miếu Mao Điền từ lâu được biết đến là một trong những trung tâm văn hóa, giáo dục tiêu biểu của vùng đồng bằng Bắc Bộ.
Đại biểu, Nhân dân và du khách thập phương dự Lễ khai hội.
Văn Miếu được khởi dựng từ thời Lê sơ (thế kỷ XV) tại huyện Bình Giang cũ. Đến thời Tây Sơn, Văn Miếu được di chuyển về Mao Điền, hợp nhất với trường thi Hương trấn Hải Dương, trở thành trung tâm đào tạo Nho học lớn của vùng phía Đông Thăng Long. Nơi đây từng tổ chức nhiều kỳ thi Hương tuyển chọn nhân tài, triều nhà Mạc còn mở cả kỳ thi Hội tại đây. Năm 1535, Nguyễn Bỉnh Khiêm đỗ Trạng nguyên, đứng đầu cả ba kỳ thi Hương – Hội – Đình, ghi dấu mốc rạng danh cho truyền thống hiếu học Xứ Đông.
Đồng chí Đoàn Đình Tuyến, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Mao Điền khởi trống khai hội.
Trải qua biến thiên lịch sử, Văn Miếu Mao Điền vẫn bảo tồn hệ thống kiến trúc cổ truyền với các hạng mục tiêu biểu như văn miếu môn, nhà bia tiến sĩ, Thiên Quang tỉnh, lầu chuông – gác trống, Đông vu – Tây vu, bái đường, hậu cung, Khải Thánh… Văn Miếu Mao Điền là Văn miếu lớn thứ 2 cả nước, nơi thờ Đức Thánh Khổng Tử - Ông tổ của Nho giáo và phối thờ 8 vị Đại khoa tiêu biểu cho các triều đại, các lĩnh vực là người con quê hương Xứ Đông hoặc gắn bó với vùng đất này gồm: Tư nghiệp Quốc tử giám Chu Văn An; Lưỡng quốc Trạng nguyên Mạc Đĩnh Chi; Nhập nội Hành khiển Phạm Sư Mệnh; Đại danh y, Thiền sư Tuệ Tĩnh; Anh hùng dân tộc, Danh nhân văn hóa thế giới Nguyễn Trãi; Thần toán Việt Nam Tiến sĩ Vũ Hữu, Trình Quốc công Trạng nguyên Nguyễn Bỉnh Khiêm; Nữ tiến sĩ Nguyễn Thị Duệ. Những tấm gương hiền tài ấy góp phần hun đúc truyền thống hiếu học, trọng dụng nhân tài của dân tộc.
Cung tuyên văn tế Khổng Tử và các vị đại khoa.
Đặc biệt, 14 bia đá khắc tên 637 tiến sĩ Nho học trấn Hải Dương (1075–1919) là minh chứng sinh động cho truyền thống khoa bảng, khẳng định Xứ Đông là vùng đất học, đất văn hiến. Không chỉ là nơi tôn vinh hiền tài, Văn Miếu Mao Điền còn là không gian giáo dục truyền thống, bồi dưỡng tinh thần hiếu học cho các thế hệ hôm nay.
Với những giá trị lịch sử và văn hóa tiêu biểu, Văn Miếu Mao Điền được xếp hạng Di tích lịch sử quốc gia năm 1992 và Di tích quốc gia đặc biệt năm 2017, tiếp tục khẳng định vị thế trong đời sống xã hội và sự nghiệp giáo dục của địa phương và cả nước.
Đại biểu và Nhân dân làm lễ dâng hương.
Lễ chữ dâng Thánh.
Cũng theo ông Mạnh, thực hiện chỉ đạo của UBND tỉnh Hải Dương (nay là thành phố Hải Phòng), từ ngày 01/7/2025, Di tích quốc gia đặc biệt Văn Miếu Mao Điền chính thức được bàn giao về Ban Quản lý di tích Côn Sơn - Kiếp Bạc quản lý. Việc chuyển giao này nhằm nâng cao hiệu quả công tác bảo tồn và phát huy giá trị di tích, đồng thời tạo sự thống nhất trong quản lý. Qua đó, tăng cường liên kết phát triển văn hóa, du lịch giữa Văn Miếu Mao Điền với hệ thống di tích lịch sử - văn hóa tiêu biểu trên địa bàn, đặc biệt là quần thể di sản thế giới Côn Sơn - Kiếp Bạc - Thanh Mai - Kính Chủ - Nhẫm Dương.
Giao lưu thư pháp các tỉnh Đồng bằng sông Hồng.
Những năm gần đây, Văn miếu Mao Điền ngày càng phát huy vai trò là không gian văn hóa – giáo dục với nhiều hoạt động phong phú, thu hút đông đảo Nhân dân và du khách. Lễ hội truyền thống Văn miếu Mao Điền được duy trì thường niên, trở thành điểm nhấn quan trọng trong đời sống văn hóa địa phương. Các nghi lễ như dâng hương, tế lễ, rước lễ được tổ chức trang trọng, góp phần gìn giữ và phát huy giá trị di sản.
Gian trưng bày sách tại lễ hội.
Đáng chú ý, lễ hội được tổ chức gắn với Ngày hội sách và Văn hóa đọc Việt Nam, với nhiều hoạt động thiết thực như trưng bày sách, giao lưu văn hóa đọc, biểu diễn nghệ thuật và các trò chơi dân gian. Sự kết hợp này không chỉ làm phong phú nội dung lễ hội mà còn góp phần lan tỏa tinh thần hiếu học trong cộng đồng.
Khu trưng bày sản phẩm STEM.
Bên cạnh đó, di tích còn là nơi diễn ra nhiều hoạt động ý nghĩa như vinh danh học sinh giỏi, gặp mặt trí thức, tổ chức hội thảo khoa học, các chương trình khuyến học – khuyến tài. Qua đó, Văn miếu Mao Điền từng bước trở thành “địa chỉ đỏ” trong giáo dục truyền thống, kết nối giữa lịch sử và hiện tại.
Khu trải nghiệm làng sỹ tử.
Du khách đến với Văn miếu Mao Điền không chỉ được tham quan không gian kiến trúc cổ kính mà còn có cơ hội tìm hiểu về lịch sử khoa bảng, trải nghiệm các hoạt động văn hóa, tâm linh, góp phần làm giàu thêm đời sống tinh thần.
Không gian thưởng trà sen Kiếp Bạc và ngắm hoa Thủy Tiên.
Lễ hội truyền thống Văn miếu Mao Điền năm 2026 diễn ra trong ba ngày từ 04 - 06/4 (tức ngày17 - 19/02 Âm lịch) với những sự lệ: tế cáo yết, lễ khai hội, lễ chữ và tiến chữ dâng Thánh; các hoạt động văn hóa, thể thao sôi nổi: hát chèo, hát dân ca, trình diễn cổ phục truyền thống, trưng bày hoa Lan, hoa Thủy Tiên, giao lưu viết thư pháp các tỉnh Đồng bằng sông Hồng, thi đấu bóng chuyền hơi, hội thi “Giáo dục với Di sản”, trưng bày sản phẩm STEM, STEAM các hoạt động trải nghiệm giáo dục di sản.
Bá Giang – Thiện Tín