Dự lễ có các đồng chí: Phạm Văn Hùng, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã; Phạm Văn Chung, Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy xã; Nguyễn Anh Tuấn, Phó Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND xã, Trưởng Ban tổ chức lễ hội; cùng lãnh đạo các ban, ngành, đoàn thể và đông đảo Nhân dân địa phương.

Dâng lễ vào đền.

Lễ hội đền Chợ Cháy được tổ chức nhằm tưởng nhớ, tri ân công đức của Thái hậu Hoàng Thị Hồng – một nhân vật lịch sử gắn với triều Lý, được Nhân dân tôn vinh là bậc mẫu nghi đức độ, giàu lòng nhân ái, có nhiều đóng góp đối với đời sống dân sinh. Đền Chợ Cháy, tọa lạc tại thôn Du La, xã Hà Bắc, là nơi thờ tự bà, đồng thời là địa chỉ sinh hoạt tín ngưỡng, văn hóa tâm linh quan trọng của cộng đồng dân cư nơi đây.

Đồng chí Nguyễn Anh Tuấn, Phó Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND xã, Trưởng Ban tổ chức Lễ hội khởi trống khai hội.

Theo sử sách và truyền thuyết dân gian, Hoàng Thị Hồng là người con gái tài sắc vẹn toàn của làng Đìa La xưa (nay là thôn Du La). Vào năm Tân Mão (1171), trong chuyến kinh lý vùng duyên hải, vua Lý Anh Tông đã dừng chân tại vùng đất này. Giữa khung cảnh thanh bình, nhà vua tình cờ nghe được tiếng hát trong trẻo, sâu sắc của một thiếu nữ nơi vườn dâu. Lời ca mộc mạc nhưng hàm chứa đạo lý đã khiến nhà vua cảm phục, cho người tìm gặp và đem lòng yêu mến. Người con gái ấy chính là Hoàng Thị Hồng, sau được đưa về kinh thành Thăng Long, trở thành thứ phi trong triều.

Lãnh đạo xã Hà Bắc dâng hương.

Dẫu sống nơi cung son gác tía, Hoàng Thị Hồng vẫn luôn đau đáu nhớ về quê hương. Thấu hiểu tâm tư ấy, vua Lý Anh Tông đã cho phép bà trở về thăm quê. Tại đây, chứng kiến cuộc sống người dân còn nhiều khó khăn, bà đã dùng vàng bạc được ban để lập chợ, mở mang giao thương, xây cầu, đắp đường, khơi thông sông ngòi, góp phần cải thiện đời sống Nhân dân, tạo nên một vùng quê trù phú, sầm uất. Khu chợ do bà lập nên được đặt tên là chợ Cẩm Chế.

Đông đảo Nhân dân và du khách dự lễ khai hội.

Tuy nhiên, trên đường trở lại kinh thành theo lệnh triệu hồi, bà không may qua đời. Vua Lý Anh Tông vì quá đau buồn, trong phút nông nổi đã cho quân về đốt chợ. Từ đó, người dân gọi nơi này là chợ Cháy. Khi hiểu rõ sự tình, nhà vua đã hối tiếc, cho dựng lại chợ khang trang hơn, đồng thời xây dựng đền thờ ngay cạnh chợ, sắc phong Hoàng Thị Hồng là Thành hoàng và truy tôn là Lý triều Hoàng Thái Hậu. Tên gọi đền Chợ Cháy cũng bắt nguồn từ sự tích này.

Theo các tài liệu khảo cổ, bia ký, sắc phong còn lưu giữ, đền Chợ Cháy được khởi dựng từ thế kỷ XII. Trải qua các triều đại, đặc biệt dưới thời Nguyễn, ngôi đền được xây dựng quy mô với kiến trúc gồm 5 gian tiền tế, 3 gian trung từ và 3 gian hậu cung, tọa lạc trên thế đất đẹp, không gian rộng rãi, cổ kính. Các sắc chỉ dưới triều Gia Long, Minh Mạng và bia đá thời Tự Đức đều ghi nhận việc duy trì thờ phụng Lý triều Hoàng Thái Hậu tại đây, thể hiện sự tôn kính của triều đình và Nhân dân đối với bà.

Thi đấu bóng chuyền hơi nữ.

Qua gần 900 năm tồn tại, đền Chợ Cháy đã trải qua nhiều biến thiên của lịch sử và thời gian. Đến năm 1997, đáp ứng nguyện vọng của Nhân dân, chính quyền địa phương đã tiến hành phục dựng ngôi đền trên nền cũ. Công trình được xây dựng theo kiến trúc truyền thống chữ Đinh, sử dụng chất liệu gỗ lim, mái lợp ngói mũi hài, trang trí hoa văn rồng chầu, phượng mớm đặc trưng thời Lý, tạo nên vẻ đẹp cổ kính, trang nghiêm.

Lễ hội đền Chợ Cháy ngày nay không chỉ là dịp tưởng nhớ công đức tiền nhân mà còn là không gian sinh hoạt văn hóa cộng đồng đặc sắc. Phần lễ được tổ chức trang nghiêm với các nghi thức truyền thống như tế trình, rước lễ, dâng hương… thể hiện lòng thành kính của Nhân dân đối với bậc tiền nhân.

Thi đấu cờ tướng.

Phần hội diễn ra sôi nổi với nhiều hoạt động văn hóa, thể thao phong phú như giao lưu bóng chuyền hơi giữa các thôn, hát quan họ trên thuyền, cùng nhiều trò chơi dân gian hấp dẫn như cờ tướng, bịt mắt đập niêu, bắt vịt, nhảy bao bố… Những hoạt động này không chỉ tạo không khí vui tươi, phấn khởi mà còn góp phần bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa truyền thống, tăng cường tinh thần đoàn kết trong cộng đồng.

Việc duy trì và tổ chức lễ hội hằng năm đã góp phần quan trọng trong việc gìn giữ bản sắc văn hóa dân tộc, giáo dục truyền thống “uống nước nhớ nguồn”, đồng thời quảng bá hình ảnh quê hương Hà Bắc giàu truyền thống lịch sử, văn hóa đến với du khách gần xa.

Lễ hội đền Chợ Cháy vì thế không chỉ là một sự kiện văn hóa tâm linh mà còn là điểm hẹn của ký ức, nơi kết nối quá khứ với hiện tại, hun đúc niềm tự hào và ý thức gìn giữ di sản văn hóa trong mỗi người dân.