Lễ hội là hoạt động văn hóa truyền thống được tổ chức hằng năm nhằm tưởng niệm Ngày mất của Hưng Đạo Đại vương Trần Quốc Tuấn, đồng thời kỷ niệm 738 năm Chiến thắng Bạch Đằng (1288 - 2026), qua đó góp phần giáo dục truyền thống yêu nước, đạo lý “uống nước nhớ nguồn” và bồi đắp niềm tự hào về lịch sử dân tộc.
Rước Văn chúc truyền thống.
Dự Lễ khai hội có các đồng chí nguyên lãnh đạo quận Hải An qua các thời kỳ; đại diện các ban, ngành, đoàn thể trên địa bàn thành phố; lãnh đạo phường Đông Hải cùng đông đảo Nhân dân và du khách.
Rước Văn chúc truyền thống.
Hưng Đạo Đại vương Trần Quốc Tuấn là vị danh tướng kiệt xuất của triều Trần, có vai trò đặc biệt quan trọng trong sự nghiệp lãnh đạo quân dân Đại Việt ba lần kháng chiến chống quân Nguyên - Mông vào các năm 1258, 1285 và 1288. Đặc biệt, chiến thắng Bạch Đằng năm 1288 dưới sự chỉ huy của ông đã trở thành một trong những chiến công hiển hách trong lịch sử chống ngoại xâm của dân tộc.
Biểu diễn múa lân sư rồng.
Đền Phú Xá gắn với vùng đất Phú Lương xưa và những dấu tích lịch sử của cuộc kháng chiến chống quân Nguyên - Mông năm 1288. Theo tư liệu và truyền ngôn được lưu giữ tại địa phương, trong quá trình chuẩn bị cho trận quyết chiến trên sông Bạch Đằng, Phú Lương được lựa chọn làm nơi tập kết, chuẩn bị và cất giữ lương thảo phục vụ quân đội nhà Trần. Sau khi Hưng Đạo Đại vương Trần Quốc Tuấn qua đời năm 1300, người dân địa phương lập đền thờ để tưởng nhớ và tri ân công lao của vị Anh hùng dân tộc.
Gióng trống khai hội.
Trải qua nhiều thế kỷ, cùng những biến động của lịch sử, đền Phú Xá đã được tu bổ, tôn tạo nhiều lần nhưng vẫn lưu giữ được những giá trị kiến trúc, nghệ thuật đặc sắc. Quần thể di tích gồm tiền đường, nhà thiêu hương, giải vũ, nhà đệ nhị và hậu cung, được bố cục theo lối “nội công ngoại quốc”. Hệ thống mái đao cong lợp ngói mũi hài cùng các mảng chạm khắc, trang trí mang dấu ấn nghệ thuật thời Lê Trung Hưng và thời Nguyễn tạo nên vẻ cổ kính, trang nghiêm cho di tích.
Các cụ cao niên thực hiện nghi thức dâng hương.
Với những giá trị lịch sử, văn hóa và kiến trúc tiêu biểu, đền Phú Xá được Nhà nước xếp hạng Di tích lịch sử văn hóa cấp quốc gia theo Quyết định số 1288/VHQĐ ngày 16/11/1988 của Bộ Văn hóa và Thông tin (nay là Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch).
Lễ hội đền Phú Xá năm 2026 diễn ra trong 3 ngày, từ 29/9 đến 1/10 (tức ngày 19 đến 21 tháng Tám Âm lịch), với nhiều nghi lễ truyền thống và hoạt động văn hóa, văn nghệ, trò chơi dân gian, biểu diễn ca trù.
Đại biểu và Nhân dân dâng hương.
Trong ngày khai hội 30/9, các nghi lễ được tổ chức trang trọng gồm Lễ rước Văn chúc truyền thống, Gióng trống khai hội, Lễ dâng hương, Hợp tế Nam quan Tứ Linh Từ kính tế chính kỵ Đức Thánh Trần và nghi thức Hầu các bộ Đức Thánh Trần. Các nghi lễ truyền thống góp phần tái hiện không gian văn hóa tín ngưỡng đặc sắc, thể hiện lòng thành kính của cộng đồng đối với Hưng Đạo Đại vương Trần Quốc Tuấn.
Hợp tế Nam quan Tứ Linh Từ kính tế chính kỵ Đức Thánh Trần.
Không chỉ là dịp tưởng niệm một vị Anh hùng dân tộc, lễ hội đền Phú Xá còn là không gian để cộng đồng địa phương gìn giữ ký ức lịch sử, trao truyền những giá trị văn hóa từ thế hệ này sang thế hệ khác. Trong không khí lễ hội, những câu chuyện về chiến công Bạch Đằng, về tài thao lược và tinh thần vì nước của Đức Thánh Trần tiếp tục được nhắc nhớ, góp phần làm sống động những trang sử hào hùng của dân tộc.
Hợp tế Nam quan Tứ Linh Từ kính tế chính kỵ Đức Thánh Trần.
Việc duy trì và tổ chức lễ hội truyền thống đền Phú Xá hằng năm có ý nghĩa thiết thực trong bảo tồn, phát huy giá trị di tích, đồng thời tạo điểm nhấn văn hóa, thu hút Nhân dân và du khách tham quan, tìm hiểu lịch sử. Qua đó, hào khí Đông A tiếp tục được lan tỏa trong đời sống đương đại, góp phần bồi đắp tình yêu quê hương, đất nước và ý thức gìn giữ di sản văn hóa dân tộc.
Thanh Hải - BG