Lễ rước bộ.

Tới dự có Hòa thượng Thích Quảng Tùng, Phó chủ tịch Hội đồng trị sự, Trưởng ban từ thiện xã hội trung ương Giáo hội Phật giáo Việt Nam, Trưởng Ban trị sự Giáo Hội Phật giáo Việt Nam thành phố Hải Phòng; Ông Vũ Đình Tiến, Phó giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch; Ông Nguyễn Văn Đản, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND phường Nguyễn Trãi; Hoà thượng Thích Thanh Vân, Ủy viên Hội đồng trị sự GHPGVN, Phó Trưởng ban Thường trực Ban trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam thành phố Hải Phòng; Cùng các đồng chí lãnh đạo Đảng ủy, HĐND, UBND, UBMTTQ  phường Nguyễn Trãi; Các Tăng ni, Phật tử và đông đảo du khách thập phương.

 Lễ tưởng niệm 696 năm ngày viên tịch của Đệ Nhị Tổ Trúc Lâm Pháp Loa Tôn giả (1330 - 2026); Khai hội truyền thống Di sản thế giới chùa Thanh Mai năm 2026.

Trong diễn văn khai mạc Lễ hội truyền thống chùa Thanh Mai năm 2026, ông Nguyễn Văn Cường, Phó Trưởng Ban Quản lý di tích Côn Sơn - Kiếp Bạc, Trưởng Ban tổ chức lễ hội nhấn mạnh, chùa Thanh Mai được xây dựng từ thời Trần, năm 1329 được Đệ nhị tổ Pháp Loa tôn tạo và mở rộng với hệ thống các công trình kiến trúc kéo dài từ đỉnh núi Phật Tích xuống chân núi gồm chùa Chín nền, Bẩy nền, Thanh Mai 2 và chùa Thanh Mai hiện tại.

Đến thời Hậu Lê (thế kỷ thứ 17), chùa được trùng tu, xây dựng thêm nhiều công trình như tam quan, gác chuông, tiền đường, thiêu hương, thượng điện, hậu đường, tả hữu hành lang… Văn bia tại chùa miêu tả: “Trên thì trang kim tượng Phật thật sán lạn hoàn chỉnh, trong thì ánh ngọc huy hoàng, cột ngọc vun vút như thể chống trời... ngói lưu ly san sát khắp nơi”.

 Ban tổ chức đánh trống khai hội.

Trải qua những thăng trầm của lịch sử, ngày nay chùa Thanh Mai còn lưu giữ nhiều bảo vật quý hiếm như hệ thống văn bia, tháp cổ, các di vật khảo cổ học. Tiêu biểu là “Viên Thông bảo tháp” chứa xá lỵ của Đệ nhị tổ Pháp Loa được xây dựng từ thời Trần, tu bổ thời Hậu Lê; bia “Thanh Mai Viên Thông tháp bi” niên đại năm 1362; nội dung ghi chép thân thế, sự nghiệp của Đệ nhị tổ Pháp Loa tôn giả và lịch sử Phật giáo Việt Nam thời Trần.

Năm 2017, bia “Thanh Mai Viên Thông tháp bi” được Chính phủ công nhận là Bảo vật quốc gia. “Đó là minh chứng cho tính xác thực và các giá trị nổi bật toàn cầu của chùa Thanh Mai trong Quần thể di tích và danh thắng Yên Tử - Vĩnh Nghiêm - Côn Sơn, Kiếp Bạc được UNESCO ghi danh là Di sản văn hóa thế giới vào tháng 7/2025, ông Nguyễn Văn Cường phát biểu.

 Lễ tưởng niệm 696 năm ngày viên tịch của Đệ Nhị Tổ Trúc Lâm Pháp Loa Tôn giả (1330 - 2026).

Phó Trưởng Ban Quản lý di tích Côn Sơn - Kiếp Bạc Nguyễn Văn Cường cũng cho biết, từ khi khởi dựng, chùa Thanh Mai là danh sơn cổ tự, một trong những trung tâm của thiền phái Phật giáo Trúc Lâm. Đây cũng là nơi gắn với hành trạng của Đệ Nhị Tổ thiền phái Trúc Lâm - Pháp Loa tôn giả. Đồng thời bày tỏ, với sự quan tâm của các cấp lãnh đạo, sự phối hợp chặt chẽ của chính quyền địa phương, Giáo hội Phật giáo thành phố Hải Phòng, cùng sự đồng lòng của Nhân dân, Di sản văn hóa thế giới Thanh Mai sẽ tiếp tục được bảo tồn, tôn tạo và phát huy hiệu quả, trở thành điểm đến văn hóa, du lịch tâm linh tiêu biểu của Hải Phòng.

Thiền sư Pháp Loa sinh năm 1284 tại thôn Đồng Hòa, xã Ái Quốc, huyện Nam Sách, tỉnh Hải Dương, nay là phường Ái Quốc, thành phố Hải Phòng. Năm Hưng Long thứ 12 (1304), Pháp Loa 20 tuổi, được Đệ Nhất Tổ Trần Nhân Tông cho theo làm đệ tử, xuất gia tu hành tại chùa Côn Sơn. Năm 1305, Trần Nhân Tông đích thân truyền giới Thanh văn và Bồ tát cho Sư, ban cho pháp danh là Pháp Loa.

 Ông Nguyễn Văn Cường, Phó Trưởng Ban Quản lý di tích Côn Sơn - Kiếp Bạc, Trưởng Ban tổ chức lễ hội trình bày diễn văn khai hội.

Năm 1307, tại am Ngọa Vân trên núi Yên Tử, Pháp Loa được Điều Ngự Trần Nhân Tông đặc phong kế thế trụ trì làm tổ thứ 2 của Thiền phái Trúc Lâm.

Ngày 3/3 âm lịch năm 1330, thiền sư Pháp Loa viên tịch, Thái Thượng Hoàng Trần Minh Tông ngự bút đặc phong cho sư là Tịnh Trí tôn giả và tên tháp là Viên Thông, xuất ngân khố 10 lạng vàng cho việc xây dựng tháp và làm một bài thơ viếng đầy xúc cảm. Đây là ân sủng hiếm có trong lịch sử Việt Nam.

 Hòa thượng Thích Quảng Tùng, Phó chủ tịch Hội đồng trị sự, Trưởng ban từ thiện xã hội trung ương Giáo hội Phật giáo Việt Nam, Trưởng Ban trị sự Giáo Hội Phật giáo Việt Nam thành phố Hải Phòng phát biểu tại lễ khai hội.

Cuộc đời Tổ Pháp Loa không dài nhưng đã làm nên sự nghiệp vĩ đại. Ngài đã đào tạo ra một thế hệ học trò xuất sắc hơn 30 người, nuôi dạy khoảng 15.000 tăng ni, đúc trên 1.300 pho tượng lớn nhỏ và xây dựng hàng trăm chùa tháp, tiêu biểu là các trung tâm tôn giáo Yên Tử, Vĩnh Nghiêm, Côn Sơn, Thanh Mai. Những công trình này đều đã trở thành di sản văn hóa thế giới.

Bên cạnh đó, ngài cho vẽ nhiều bộ tranh tượng, khắc in bộ Đại Tạng kinh và giành nhiều thì giờ thuyết pháp, giảng kinh. Ngài là người kế thừa, phát triển thiền phái Trúc Lâm lên đỉnh cao...